ازدواج یک پدیده اجتماعی و نیاز و خواست طبیعی زن و مرد است و همه مکاتب سالم در جوامع بشری به ویژه مکتب آسمانی نظام دین اسلام بر آن صحه نهاده و پیروان خود را به ازدواج دعوت و ترغیب کرده است. نظر به اینکه درصد قابل توجهی از جمعیت کشور ما را جوانان تشکیل می دهند. سلامتی این قشر اهمیت خاصی برخوردار است و این امر حاصل نمی شود مگر اینکه برنامه های اساسی در جهت هدایت و رفع نیازهای واقعی آنها به خصوص در زمینه ازدواج اجرا گردد.پرسشنامه چند قسمتی حاوی اطلاعات ضروری زیست شناختی، روانشناختی و اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت نمونه گیری از طریق تصادفی طبقه ای بوده و در جهت آنالیز آن از نرم افزار SPSS استفاده گردیده است.نتایج پژوهش نشان داد که بین معیارهای همسرگزینی در دختر و پسر از دیدگاههای مختلف تفاوت معنی داری وجود دارد (P<0.05). پسران معیارهای زیسست شناختی نظیر (سلامت جسم- وضعیت ظاهری جذابیت فرد مورد نظر) را با اهمیت تلقی کرده در حالیکه دختران معیارهای روان شناختی و اجتماعی شامل (برخورد، رفتارهای اجتماعی، قدرت تصمیم گیری فرد مقابل، سطح تحصیلات، اشتراک مذهب و فرهنگ) را در انتخاب همسر با اهمیت دانسته اند.نتیجه گیری: ضرورت دارد که کلیه دست اندرکاران امور آموزشی و مشاوره با در نظر گرفتن دیدگاههای دو گروه در انتخاب و همسرگزینی بر مبنای صحیح به این امر مهم اقدام نمایند.

گزینش همسر فرآیندی است که تابع قواعدی از ارزش ها و هنجارهای اجتماعی است. هدف این پژوهش شناخت همه جانبه همسر گزینی با توجه به بافت اجتماعی صدر اسلام، در سیره معصومین است. روش در این پژوهش، تاریخی و از نوع اکتشافی، توصیفی و داده در آن کیفی است. مبنای تحلیل داده ها، تحلیل گفتمان است. گفتمان هم صورتی خاص از زبان و هم صورتی خاص از تعامل اجتماعی است؛ لذا در سه سطح، تحلیل اجتماعی، شناخت اجتماعی و ابعاد گفتمان، به توصیف موضوع می پردازد. تغییر در بافت اجتماعی عام، از نظام قبیلگی به نظام سیاسی واحد با قوانین همه جانبه برای همه اقشار جامعه، و تغییر ایدئولوژی نژادپرست و جنسیت گرای مردانه به انسان گرای ورای نژاد، قومیت و جنسیت، و تغییر نگرش نسبت به زن و دختر و حق انتخاب آنها برای آینده زندگی، و حفظ حرمت والدین در زمینه همسرگزینی، محورهای اصلی در سیره معصومین، پیرامون قواعد همسر گزینی است. بر همین اساس ممنوعیت های ازدواج، انواع ازدواج( تأیید ازدواج صداق، عقد موقت، و اصلاح تدریجی ازدواج کنیزان و ممنوع نمودن سایر ازدواجها)، ساختار همسرگزینی، معیارها و حق انتخاب همسر در سیره معصومین نسبت به دوره قبل از اسلام تغییر بنیادی پیدا کرد که در این پژوهش به آنها اشاره شده است. حاصل آن که، بافت اجتماعی، بایدها و نبایدها، نوع نگرش و ارزش های اجتماعی و فرهنگی، با گفتمان و بالعکس، در زمینه همسر گزینی ارتباط پیچیده و چند جانبه دارند و تغییر و یا اصلاح در هر کدام، در سایر ابعاد اثر گذار است.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی معیارهای فیزیکی انتخاب همسر در دانشجویان و مقایسه این معیارها در دانشجویان دختر و پسر، متاهل و مجرد و در سنین مختلف اجرا گردید. روش کار: تعداد 1126 دانشجو (432 پسر و 694 دختر) به شیوه نمونه گیری در دسترس از بین دانشجویان مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاه های تهران، شاهد، شهید بهشتی، تربیت مدرس، الزهرا، علم و فرهنگ و دانشگاه های آزاد شهر تهران انتخاب و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته «بررسی معیارهای فیزیکی انتخاب همسر» مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده های پژوهش با استفاده از روش های آماری توصیفی و آزمون همگونی مجذور خی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: در پژوهش حاضر بین دختران و پسران و سنین مختلف دانشجویان از لحاظ ملاک های فیزیکی انتخاب همسر، میزان تفاوت سن بین زوجین، جزئیات ظاهری صورت و بدن تفاوت معنی دار وجود داشت. حدود 73 درصد پسران به کمتر بودن سن زن اعتقاد داشتند در حالی که 95 درصد دختران ترجیح می دادند همسرشان از آن ها بزرگ تر باشد. دختران، پسرانی سبزه با بینی کشیده و بلندقامت را می پسندیدند و پسران برای داشتن همسری با پوست سفید، بینی کوچک و قامت متوسط تمایل بیشتری ابراز نمودند. نتیجه گیری: جنس و سن دانشجویان در سلایق آن ها برای معیارهای فیزیکی انتخاب همسر نقش موثری دارند. اکثریت بارز افراد تمایل به کمتر بودن سن زن نسبت به شوهر داشتند. جذابیت جسمانی همانند اکثر مطالعات نقش مهمی در انتخاب همسر دارند.

با توجه به نقش مهم معیارهای همسر گزینی در ازدواج و تشکیل خانواده، پژوهش حاضر بر آن بوده است که به دو سوال زیر پاسخ دهد:-1 دختران جوان شهر اهواز جهت امر ازدواج به چه معیارهایی بیش تر اهمیت می دهند؟-2 آیا ملاک ها و معیارهای همسر گزینی دختران جوان شهر اهواز با توجه به سن، زبان مادری، ترتیب تولد، اندازه خانواده، سواد والدین و ناحیه تحصیلی آن ها تفاوت دارد؟جامعه مورد پژوهش را دانش آموزان مدارس پیش دانشگاهی شهر اهواز تشکیل می دادند که به طور تصادفی طبقه ای 500 نفر از بین آنان انتخاب شدند. ابزار تحقیق عبارت بود از مقیاس ملاک های همسر گزینی دختران شهر اهواز (MSS- AGA) (Mate- Selection Criteria of Ahwaz Girl Scale) که در این پژوهش از طریق تحلیل عوامل ساخته شد و از اعتبار و پایایی بالایی برخوردار بود. هم چنین یک پرسشنامه جمعیت شناختی، مورد استفاده قرار گرفت که هر دو توسط نمونه مورد پژوهش تکمیل شد. یافته های این تحقیق در رابطه با سوال اول نشان داد که، دختران جوان با معیارهای صحیح همسر گزینی و میزان اهمیت به آن ها آشنایی دارند. به طوری که نمونه مورد پژوهش به طور معناداری به معیارهای زیر خیلی اهمیت می داد. این معیارها عبارتند از: معیار توافق، معیار خانواده، معیار پزشکی، استقلال خانواده جدید، خصوصیات اخلاقی و مذهبی. نتایج مرتبط با سوال دوم نشان داده که بین معیارهای همسر گزینی دختران جوان با توجه به سن، زبان مادری، ترتیب تولد، اندازه خانواده و سواد والدین آنان تفاوت معناداری وجود ندارد تنها بین معیارهای همسر گزینی دختران نواحی تحصیلی چهارگانه، تفاوت معنادار وجود دارد.با توجه به یافته های به دست آمده در رابطه با شناخت صحیح معیارهای همسر گزینی توسط دختران جوان، و وقوع برخی از ازدواجهای قومی و غلط در خانواده ها، به نظر می رسد که وظیفه همه رسانه های گروهی، نهادهای فرهنگی و تربیتی، مسوولین و دست اندرکاران دولتی است که علاوه بر آموزش و مشاوره قبل از ازدواج جوانان، به آموزش خانواده ها و والدین آنان در این زمینه نیز مبادرت ورزند.

مقدمه: یکی از اصیل ترین رفتارهای اجتماعی تشکیل خانواده می باشد که باعث بالا رفتن کیفیت زندگی و بقای نسل می شود با توجه به این نکته که همسران بخصوص زنان تاثیر فوق العاده ای در خانواده ها دارند توجه به امر ازدواج و بررسی دیدگاه دانشجویان در این رابطه می تواند کمک شایانی در گزینش همسر و آینده جوانان و آشنایی با اصول صحیح انتخاب همسر داشته باشد.روش بررسی: در این مطالعه توصیفی، مقطعی 586 دانشجو به صورت تصادفی انتخاب و از آنها در مورد معیار گزینش همسر سوالاتی پرسیده شد بعد از جمع آوری داده ها از نرم افزار SPSS با استفاده از آمار توصیفی تجزیه و تحلیل انجام گرفت.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که 65% دانشجویان شرکت کننده دختر و 35% پسر بودند که در مقاطع مختلف مشغول به تحصیل بودند. مهمترین معیار برای ازدواج از دیدگاه بیش از 82% از پسران و بیش از 90% از دختران اخلاق بود که بین دختران و پسران اختلاف معنی داری وجود داشت. معیارهای دیگر از جمله ایمان، اعتقادات مذهبی، مسیولیت پذیری و تحصیلات جزء معیارهایی بود که بین پسران و دختران از 32% تا 80% مورد اهمیت می باشد که با بعضی از مطالعات دیگر همخوانی وجود دارد.نتیجه گیری: اگرچه دانشجویان هر دو جنس جنبه اخلاقی را مهمترین رکن برای انتخاب همسر می دانند ولی اقتصاد را هم به عنوان اولویت مطرح نموده اند و اکثریت ترجیح می دهند جهت انتخاب همسر با والدین مشورت کنند و خودشان تصمیم بگیرند.